DA LI STE ZNALI? Kada je u Maslovarama otvoren prvi rudnik?

0

MASLOVARE, 3. januara  – U Maslovarama je 1916. godine otvoren rudnik pa su stočari i ratari naglo postali rudari. Oko 370 rudara dnevno su iz planine Borja vadilo po 300 tona ugljena, količinski duplo više od one količine koja se u isto vrijeme proizvodila u banjolučkom Laušu.

Poznati geolog Friedrih Katzer (1861. – 1925.) zapisao je krajem 19. vijeka da se bogatstvom ugljena na tako uskom  prostoru može pohvaliti malo koja zemlja Evrope.

Radi eksploatacije ugljena, ali i kvalitetne borovine, bukve i hrasta koja je još ranije započeta, Austro-Ugarska je 1916. godine izgradila i uskotračnu željeznicu od Banje Luke preko Kotor Varoša do Maslovara (željeznicu su gradili ruski zarobljenici).

Vršena je eksploatacija rude mangana na planini Uzlomac, vršena su i istraživanja zemnog plina i nafte u Barama.

Maslovare su procvat doživjele radom rudnika i postale su moderno naselje sa svim potrebnim sadržajima. U funkciji je bilo postrojenje za proizvodnju električne energije, a bila je instalirana i ulična rasvjeta Kolone, rudarskog naselja i centra. Maslovare su imale svoje trgovine, mesnice, javno kupatilo, kuglane, pilane, brijačnice.

1930. godine je osnovano je Sokolsko društvo, sportsko viteškog karaktera, koje je okupljalo omladinu i radnike, a Srpsko prosvjetno društvo “Prosvjeta” je radilo na kulturnom uzdizanju srpskog naroda i imalo je svoje sekcije po zaseocima.

1935. godine je podinut spomenik kralju Aleksandru, pod okriljem Sokolskog društva, a koji je u Drugom svjetskom ratu uništen od strane komunista.

U četničkom pokretu, za vrijeme Drugog svjetskog rata, bile su gotovo sve viđenije maslovarske porodice i ugledniji mještani, koji su bili okrenuti crkvi i monarhiji.

Nastankom poslijeratne Jugoslavije i dolaskom komunista na vlast,  Maslovare su materijalno i ljudski imale velike gubitke.

U Drugom svjetskom ratu su stagnirale,  a zatvoren je i rudnik.

PODELI