DEMOS: USKORO PETICIJA I MIRNA OKUPLJANJA PROTIV IZGRADNJE MHE NA KOTORVAROŠKIM RIJEKAMA

14

KOTOR VAROŠ, 29. JUNA – Opštinski odbor DEMOS-a Kotor Varoš 26. juna  je ozvaničio početak kampanje ’’Stop izgradnji malih hidrocentrala u kotorvaroškom kraju’’.

Ova kampanja će, kako je najavljeno, biti jedan od programskih ciljeva DEMOS-a i trajaće sve dok se uništavanju rijeka kroz izgradnju MHE ne stane u kraj.

Cilj kampanje je zaustaviti uništavanje Vrbanje i njenih pritoka i životinjskog svijeta u rijekama kotorvaroškog kraja.

U okviru kampanje, Opštinski odbor DEMOS-a Kotor Varoš zatražiće od nadležnih institucija  reviziju rada već izgrađenih mini hidrocentrala na području Kotor Varoša, kao i reviziju dokumentacije na osnovu koje su te MHE dobile neophodne dozvole.

Posebna pažnja, kako je najavljeno, biće posvećena gradnji MHE u Stislama, kao i radu MHE u Kruševu Brdu.

Planirano je i organizovanje potpisivanja peticije protiv izgradnje MHE na području opštine Kotor Varoš, kao i organizovanje protesta,  protiv najavljene izgradnje MHE na rijeci Dubokoj u  blizini vodopada Skakavac, uz poštovanje mjera nadležnih institucija vezano za virus korona, kao i na ostalim lokacijama na kojima je planirana gradnja MHE.

Uvjereni smo, kažu u kotorvaroškom DEMOS-u,  da izgradnja mini hidrocentrala donosi korist samo pojedincima i interesnim grupama koje ih grade, dok je korist građana i šire zajednice minorna.

Takođe, kako navode, znaju da će ova kampanja naići na žestok otpor interesnih lobija, koji od MHE imaju ogromnu korist, ali da su spremni da se nose s tim izazovima.

’’Čekali smo mjesecima da se naši ljudi probude, da nevladin sektor, razna udruženja, ljubitelji prirode i ekolozi organizuju akcije zaštite Vrbanje i njenih pritoka od MHE,  koje bi DEMOS, kao politička partija podržao. Ali organizovane akcije su izostale, velikih pritisaka na ovom planu nije bilo, pa smo kao politička partija bili bukvalno primorani da se trgnemo, da javno ustanemo protiv ubijanja naših rijeka’’, saopšteno je iz OO DEMOS-a Kotor Varoš.

Ističu da je kap prelila čašu nakon početka gradnje MHE na Vrbanji u Stislima i da nakon toga više nisu imali pravo da ćute i čekaju da neko drugi reaguje, jer te reakcije jednostavno nije bilo.

’’Svjesni smo da od čekanja nema ništa i da se moramo probuditi. Ovo je pitanje od životnog interesa za građane Kotor Varoša, jer se MHE u Stislama gradi u neposrednoj blizini sistema za vodosnabdijevanje građana Kotor Varoša’’, naglašavaju u kotorvaroškom DEMOS-u.

Napominju da je ovo tema na kojoj se ne stiču politički poeni, nego stvar od životne važnosti za građane kotorvaroške opštine i nadaju se podršci svih poštenih i dobronamjernih ljudi koji ne žele da Vrbanja i sve njene pritoke postanu mrtve rijeke.

’’Prije će biti da su svi prije nas bježali od ove teme kao đavo od krsta, jer su znali šta znači uhvatiti se u koštac sa interesnim lobijima kojima su MHE ’’zlatna koka’’. Bez obzira na sve ono što nas očekuje, mi smo odlučili da idemo do kraja i da uz podršku građana naše opštine zaustavimo uništavanje najvećeg prirodnog bogatstva koje imamo’’, poručuju iz kotorvaroškog DEMOS-a.

Uporedo sa kampanjom i akcijama koje ćemo imati na području opštine Kotor Varoš, DEMOS će narednih dana pokrenuti ovo pitanje i u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

Najavljena izgradnja brojnih mini hidrocentrala u kotorvaroškom kraju nema nikakvo racionalno objašnjenje, jer one učestvuju u ukupnoj proizvodnji električne energije u razmjeru od samo dva do 3,5 odsto.

Proces planiranja, projektovanja, izgradnje i korišćenja mini hidrocentrala je na štetu životne sredine i protiv interesa lokalnog stanovništva. Nastavak izgradnje tih objekata doveo bi do ozbiljne degradacije životne sredine na brojnim lokacijama u opštini Kotor Varoš, što bi značilo i uskraćivanje prava građanima ove opštine da koriste prirodne vrijednosti koje imaju.

Opština Kotor Varoš je bogata čistim planinskim rijekama, koje bi mogle biti ogroman turistički potencijal, a ne poligon za uništavanje.

Mora se sagledati i analizirati postojeće stanje, zauzeti jedinstven stav i konačno jasno i glasno reći koliku imamo štetu, a koliku korist od mini hidrocentrala. Uvjereni smo da Kotor Varoš od njih ima minornu korist i nemjerljivo veliku štetu.

Jer, kada zahvatite vodu iz naših rijeka, pa je vodite nekoliko stotina metara  kroz cijevi, pa je propustite kroz turbine i vratite u vodotok, automatski uništavate  život, odnosno činite ekocid u tim vodotocima.

Brojne studije rađene u Evropskoj uniji ukazuju na negativan uticaj koje male hidroelektrane imaju na životnu sredinu.

Za to vrijeme, privatnim kompanijama kod nas koje proizvode električnu energiju iz malih hidroelektrana, kroz naknadu za subvencionisane proizvođače električne energije iz obnovljivih izvora,  građani plaćaju ogromne iznose kroz mjesečne račune za struju.

Većina malih hidroelektrana su derivacionog tipa i grade se u brdsko-planinskim predjelima, kod vodotokâ sa velikim padovima.

Izgradnja MHE ima naročito negativan uticaj na ribe i druge životinje koje nastanjuju rijeke, između ostalog, zbog toga što, na mnogim MHE, nisu obezbjeđene takozvane “riblje staze”, koje ribama i drugim životinjama omogućavaju da se slobodno kreću radi ishrane i mrijesta.

Gdje god imate male hidroelektrane, postoji redukcija populacije potočne pastrmke, potočne mrene, potočnog raka, koji je inače strogo zaštićena vrsta, a gotovo nijedna riblja staza nije u funkciji.

Poređena radi, Slovenija od ribolovnog turizma godišnje zaradi 300 miliona evra, a mi smo dozvolili pojedincima da nam sahranjuju reke da bi trpali pare u džep, a ljude ostavljali bez vode.

Obična je laž da izgradnja malih MHE donose  razvoj, radna mesta i zapošljavanje, jer se radi o automatizovanim sistemima, sa obično jednim radnikom, u kojima se nadzor sprovodi daljinski – pomoću kamera.

Očigledno je da investitore i njihove firme, koje nisu ništa drugo nego pogrebna preduzeća za naše rijeke, zanima samo novac.

Izgradnja malih MHE jeste zločin protiv prirode. Jedinu korist od tih objekata  imaju privatni investitori, jer je njihova dobit  ogromna. Zajednica dobija uništenu prirodu i  mrvice od izdavanja koncesija.

U Republici Srpskoj je vlasnicima hidroelektrana garantovan  otkup električne energije u periodu od čak 15 godina. Takve garancije važe samo za te investitore. Gdje bi nam bio kraj, kada bi i drugi privrednici imali slične beneficije? Kada bi, na primjer, proizvođači malina imali garantovanu cijenu u periodu od 10 godina, ili kada bi poljoprivrednici imali garantovanu otkupnu cijenu mlijeka u periodu od 10 godina, ova bi zemlja procvjetala.

Navodimo i pozitivne primjere u Srbiji. Sudovi u Srbiji su, kada je riječ o malim MHE,  počeli da rade svoj posao, a inspekcije – od ekološke do građevinske – u poslednje vreme su počele da donose rešenja o zabrani gradnje.

Dekani Šumarskog, Biološkog, Geografskog i Rudarsko-geološkog fakuleta u Beogradu napisali su otvoreno pismo vladi Srbije da se devastacija prirode zbog izgradnje malih hidroelektrana mora spriječiti.

Ustav Srpske predviđa da svaki čovjek ima pravo na zdravu životnu sredinu i da je svako, u skladu sa zakonom, dužan da u okviru svojih mogućnosti štiti i unapređuje životnu sredinu.

Takođe, Republika Srpska je dužna da štiti i podstiče racionalno korišćenje prirodnih bogatstava u cilju zaštite i poboljšanja kvaliteta života i zaštitu i obnove sredine u opštem interesu.

 

 

 

 

PODELI

14 KOMENTARA

  1. U K-V moze sve,sto se puno plati… kriminal ogrizo u svim ustanovama jedini nacin da se spreci to je Omladina obrazovani ljudi mladi i sposobni..koje stranke nisu vrbovale ljudi uzmite na sebe sve to..ovde su na polozaju ljudi nepismeni..sa O-Škol…Minst…a za sve se pitaju oni čast izuzecima…OMLADINO NEDAJTE VRBANJE DOK NIJE KASNO

  2. NISTA OD PROTESTA OBIČNI… JEDINI NACIN ČVRSTA RUKA.OMLADINE STARI SU OGRIZLI U HAPANJU…LOPOV LOPOVA PODRZAVA UVEK.A U.K-V SVE U KRIMINALU SVI SU ISTI …. POZICIJA I OPZICIJA…. OMLADINO PREUZMITE VI SVE NA,, SEBE… BAR OKO OVOG ZLA SA MINI ELEKTRANAMA…GDE SU UVEZANI I ONI IZ B.L

  3. Nista od toga ako su mirni protesti. Boli njih uvo za vase proteste. Staviti jasno do znanja i sabotaza. Samo tako moze.

  4. Kao sto je vec receno cuvajmo prirodu i nase rijeke za pokoljenja koja dolaze,dosta je vise bogacenja i trpanja novca u džep pojedincima,udruzimo se Varosani svi zajedno da sacuvamo prirodu za nasu djecu.

  5. Ekocid nevjerojatnih razmjera i kao da nikoga isto bas nezanima!! To je tamo negdje….tuga jedna 😣😥

  6. Medju najvecim bogastvo je tekuca i pitka voda –ko to ima bit ce vrijednije od nafte i zlata—sacuvajte za nove generacije to bogatstvo …

  7. Ne dajte se i čuvajte svoje zlato, lijepi pozdrav iz Slovenije, borimo se za rijeku Vrbanju..

  8. Bravo, samo kontrolirajte papirologiju jer su spremni na kojekakve podvale a narod je za STOPI zgradnji mini centrala

  9. Svaka čast na izdrživosti! Ovo je veliki uspjeh, samo na žalost nema predaha, ima još rijeka

  10. Čestitam lavovi 🙋💪 Tako se brani pravo na život….čuva od pohlepnih nemani!!! Kod nas se spava dok mečka ne zaigra pred vlastitim vratima…onda kuku ???

  11. Ljudi ja sam sokiran kako niko, ali bas niko ne procita Ustav. i vrlo jednostavno dodje do zakljucka da je izgradnja minihe zlocin nad Ustavom.Nase rijeke i vodotoci se iskljucivo brane sa pozivom na USTAV

Comments are closed.